ต่อมไร้ท่อ

ต่อมไร้ท่อ (Endocrine Gland) 

         
      ระบบต่อมไร้ท่อ ทำหน้าที่ควบคุมอวัยวะในร่างกายให้ทำงานประสานกันซึ่งระบบนี้ทำหน้าที่นอกเหนือไปจากการทำงานของระบบประสาท โดยอวัยวะที่สำคัญในระบบต่อมไร้ท่อมีดังนี้
  1. ต่อมไพเนียลหรือต่อมเหนือสมอง เป็นแหล่งสร้างฮอร์โมนเมลาโทนิน (Melatonin) ซึ่งเป็นสารพวกไอโอดีน  ในคนพบว่า เมลาโทนินจะออกฤทธิ์กดการทำงานของต่อมโกนาด (gonads) โดยไปยับยั้งการสังเคราะห์ฮอร์โมนที่ไฮโปธาลามัส หรือออกฤทธิ์ที่ต่อมใต้สมอง ลดการหลัง LH และ FSH  หรือมีผลโดยตรงต่อรังไข่ทำให้การเข้าสู้วัยรุ่นช้าลง 
   2. ไฮโปธาลามัส(Hypothalamus) มีการทำงานประสานกันระหว่างระบบประสาท somatic  ระบบประสาทอัตโนมัติและระบบต่อมไร้ท่อ  โดยมีศูนย์ควบคุมต่างๆ  ได้แก่  ศูนย์ควบคุมการทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติ  ศูนย์ควบคุมอุณหภูมิ  ศูนย์ควบคุมสมดุลน้ำ  ศูนย์ควบคุมการกิน พฤติกรรมและการแสดงออก  ระดับความรู้สึกตัว และสร้างฮอร์โมนอีก 2 ชนิด  
   3. ต่อมใต้สมอง ทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมน GH ที่ควบคุมการเจริญเติบโตของร่างกาย ซึ่งหากมีฮอร์โมนมากเกินไปจะทำให้ร่างกายโตผิดปกติ แต่หากมีฮอร์โมนน้อยก็จะทำให้เตี้ย นอกจากนี้ยังช่วยควบคุมปริมาณน้ำตาลในเลือด กระตุ้นการสร้างเซลล์สืบพันธุ์และควบคุมการปัสสาวะไม่ให้มากเกินไปอีกด้วย
   4. ต่อมไทรอยด์ อยู่ตรงคอใต้ลูกกระเดือก ทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมนมีไอโอดีนเป็นองค์ประกอบสำคัญ ซึ่งช่วยในการเจริญเติบโตของกระดูก สมอง และประสาท
   5. ต่อมพาราไทรอยด์ มีอยู่ 4 ต่อมเล็กๆ สองข้างของต่อมไทรอยด์ ทำหน้าที่ควบคุมกระบวนการทางเคมีของแคลเซี่ยมและฟอสฟอรัส ที่จะนำมาใช้ในร่างกายและการเจริญเติบโตของกระดูก
   6. ต่อมไทมัส  เป็นต่อมที่สร้างฮอร์โมนไทโมซิน (Thymocin)  ซึ่งมีผลต่อการเจริญเติบโตของ เซลล์เม็ดเลือดขาว ( T-lymphocyte ) สร้างภูมิคุ้มกันของร่างกาย
   7. ต่อมหมวกไต มีรูปร่างคล้ายสามเหลี่ยมครอบอยู่ตรงส่วนบนของไตทั้ง 2 ข้าง ทำหน้าที่ควบคุมและกระตุ้นให้หัวใจเต้นเร็วขึ้น ควบคุมแรงดันของเลือด การหดตัวของเส้นเลือด

   8. ตับอ่อน เป็นต่อมที่มีท่อและไร้ท่อ ส่วนที่เป็นต่อมไร้ท่อทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมนที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเส้นเลือด
   9. ต่อมเพศชาย คือ อัณฑะ ทำหน้าที่สร้างอสุจิ และฮอร์โมนเพศชายคือ เทสโทสเตอโรน 
 10. ต่อมเพศหญิง คือ รังไข่ ทำหน้าที่สร้างเซลล์สืบพันธุ์คือ ไข่ และฮอร์โมน เอสโตรเจน 
หรือ อีสโตรเจน

  

  

การทำงานของระบบต่อมไร้ท่อ

      ต่อมไร้ท่อชนิด ต่างๆ จะผลิตฮอร์โมน แล้วฮอร์โมนเกือบทั้งหมดจะถูกขนส่งไปสู่อวัยวะทั่วร่างกายโดยระบบไหลเวียนโลหิต แต่จะออกฤทธิ์หรือมีผลต่ออวัยวะหรือเซลล์บางตัวเท่านั้น 

การดูแลและเสริมสร้างระบบต่อมไร้ท่อ

1. เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย กินอาหารให้ครบ 5 หมู่

2. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและให้เหมาะสมกับวัย
3. พักผ่อนให้เพียงพอกับวัยสภาพร่างกาย ไม่ทำงานหนักจนเกินไป
4. ทำจิตใจให้ร่างเริงแจ่มใสอยู่เสมอ
5. เมื่อเกิดความผิดปกติต่อระบบต่อมไร้ท่อควรรีบไปพบแพทย์ในทันที เพื่อตรวจสุขภาพ และรักษาอย่างทันท่วงที

ที่มา :// https://youtu.be/hEnCaKYWxxk